Reading technologies 11/2023

 Reading technologies 11/2023

This blog post collects the information from coin68

1. Risc-Zero 

New terminologies: Risc-Zero, zkVM, Bonsai Network

Bonsai Network: Ta có thể xem mạng Bonsai như một nơi xử lý các ZKP off-chain. Mô hình này khá giống cách mà Celestia xử lý Data Availability.

2. Shadow Banking (Ngân hàng Bóng tối) là thuật ngữ chỉ tập hợp các tổ chức trung gian tài chính phi ngân hàng (NBFIs) cung cấp các dịch vụ tương tự như ngân hàng truyền thống nhưng không tuân theo quy định và giám sát từ cơ quan quản lý tài chính.

3. Rollup SDK

• Dymension: Dymension tương tự như một ứng dụng web full-stack, trong đó gồm 3 thành phần chính là RollApps (front-end), đóng vai trò tương tác với người dùng, Dymension Hub (back-end) chịu trách nhiệm điều phối cho toàn bộ hệ sinh thái và cuối cùng là Data Availability Networks, đóng vai trò là cơ sở dữ liệu cho người dùng.
• Sovereign: Sovereign SDK là bộ công cụ mã nguồn mở miễn phí để xây dựng cả ZK-Rollups và Optimistic Rollups.
• Stackr Labs: Stackr cung cấp bộ công cụ Stackr SDK, cho phép nhà phát triển có thể ghép các Micro Rollup lại thành một Rollup module riêng biệt nhằm phục vụ cho các mục đích của họ (Accounting module, NFT module, Identity module, Gaming module,...). Điểm đặc biệt của Stackr SDK là nó cho phép cho phép nhà phát triển sử dụng các ngôn ngữ lập trình của Web2 như Python hay Javascript để xây dựng giải pháp Rollup của riêng mình. 
• OP Stack: OP Stack là một bộ công cụ mã nguồn mở được phát triển bởi Optimism, cho phép các nhà phát triển xây dựng các nền tảng layer 2 trên Ethereum.
• Rollkit: là một bộ công cụ mã nguồn mở được phát triển bởi Celestia, cho phép các nhà phát triển xây dựng các rollup, bao gồm các dApp, hợp đồng thông minh và các dịch vụ khác.  Rollkit bao gồm một số thành phần chính: a) Rollkit node: Đây là một nút rollup chạy trên Celestia, chịu trách nhiệm thực thi các giao dịch và cung cấp khả năng khả dụng dữ liệu cho các rollup. b) Rollkit client: Đây là một ứng dụng khách được sử dụng để tương tác với các rollup. c) Rollkit SDK: Đây là một bộ công cụ phát triển giúp các nhà phát triển xây dựng các rollup trên Celestia.
• ZK Stack: là một bộ công cụ mã nguồn mở được phát triển bởi Matter Labs, hỗ trợ các dự án xây dựng các "Hyperchain" của riêng mình. Hyperchain là các blockchain riêng biệt được kết nối với nhau bằng bằng chứng xác thực Zero Knowledge (ZK). Mục tiêu của Matter Labs là tạo ra một mạng lưới Hyperchain với zkSync Era là Hyperchain đầu tiên được xây dựng trên ZK Stack. 
• Arbitrum Orbit: là một sản phẩm của Arbitrum, có thể tự do lựa chọn về khả năng mở rộng và tính khả dụng, cho phép các dự án tạo ra blockchain layer 2 của riêng mình.
• Light Protocol là một giao thức sử dụng công nghệ zk-Proof để phát triển các ứng dụng bảo mật trên blockchain Solana.
• Initia: là Layer 1 được phát triển trên hệ sinh thái Cosmos cùng với bộ công cụ tech stack hỗ trợ các Dapp phát triển thành các Appchain theo mô hình Layer 2 bằng sử dụng công nghệ Optimistic Rollups. Initia sử dụng ngôn ngữ lập trình Move để phát triển hợp đồng thông minh. Đây là ngôn ngữ được Facebook phát triển cho dự án Diem (đã bị hủy bỏ). Initia cung cấp sự hỗ trợ cho cả máy ảo EVM, WasmVM và MoveVM, 3 máy ảo phổ biến có thể tương tác các hợp đồng thông minh được viết bằng ngôn ngữ như Solidity, Rust và tương thích với IBC của Cosmos để đảm bảo tính liền mạch của dữ liệu.